Trẻ chậm phát triển là những trẻ có thông số phát triển thấp hơn các mốc cơ bản hoặc phát triển chậm hơn trẻ cùng trang lứa. Sau đây là những dấu hiệu cảnh báo trẻ chậm phát triển ngay từ khi mới sinh.
Một số nguyên nhân có thể gây ra:
- Gen di truyền từ bố mẹ
- Trong thời gian mang bầu người mẹ có sức khỏe không tốt hay không cung cấp đủ chất dinh dưỡng.
- Các bộ phận trên cơ thể không phát triển đầy đủ
- Sau khi sinh sức khỏe của trẻ không được tốt
- Cách nuôi và chăm sóc không phù hợp
Sau đây là một số dấu hiệu cảnh báo trẻ chậm phát triển từ khi mới sinh.
Đầu
Vòng đầu của trẻ sơ sinh thường từ 32-34cm, khoảng tháng thứ 4 sẽ là 40cm, khi 1 tuổi sẽ là 44-46cm, 2 tuổi là 48cm và 5 tuổi sẽ là 50cm. Nếu thấy đầu bé có kích thước to hoặc nhỏ bất thường thì đây là dấu hiệu trẻ phát triển không bình thường. Hãy đưa ngay con của bạn đến gặp bác sĩ để được tư vấn.
Tai
Ở độ tuổi 6 tháng tuổi trẻ có thể quan sát đến khả năng nghe và phân biệt tiếng động của trẻ như tiếng nói của ngưỡi xung quanh hay nghe nhạc. Lưu ý hãy quan sát cả 2 tai với các mức âm thanh cao thấp hay phức tạp.
Nếu trẻ không bị giật mình bởi tiếng động bình thường, không phân biệt rõ ràng được tiếng độ khác nhau hoặc phản xạ chậm hơn với tiếng động khi được tiếp xúc, cha mẹ cần chú ý theo dõi thêm vì đây là một dấu hiệu trẻ chậm phát triển.
Một lưu ý nho nhỏ bạn nên kiểm tra quan sát kĩ 2 bên tai của trẻ ngay từ khi mới lọt lòng.
Mắt
Nếu trẻ chậm phát triển thì mắt của bé thường có khoảng cách không bình thường. Mẹ cần quan sát khoảng cách giữa 2 bên mắt có quá gần, quá xa, mắt có bị lác hoặc tròng mắt không bình thường hay không. Khi có ánh sáng tự nhiên, mẹ cần quan sát con ngươi của bé, nếu có điểm trắng xuất hiện, cần để ý và đi khám bệnh viện chuyên khoa ngay.
Đối với một số trẻ, nếu thấy ánh sáng nhưng không chớp mắt hoặc thấy một vật tiến lại gần nhưng không chớp mắt như một phản xạ tự nhiên thì đây chắc chắn là biểu hiện của trẻ chậm phát triển.
Mũi
Thường trẻ có thể nhận biết được mùi ngay từ khoảng 3 ngày sau sinh, điển hình là khi ngửi thấy mùi người mẹ, mùi sữa mẹ sẽ rúc vào mẹ ngay. Nhưng nếu trẻ có vấn đề với não bộ sẽ có thể không nhận biết được mùi của mẹ, không nhăn mũi hoặt hắt xì với mùi lạ hoặc mùi khó chịu… Đây cũng là dấu hiệu báo có thể trẻ chậm phát triển.
Miệng
Có thể xem trẻ có bị hở hàm ếch hay không, khi phát ra âm thanh có rõ ràng? Đến 2 tuổi, nếu trẻ vẫn không chịu nói hoặc âm thanh không rõ, không học hoặc bắt chước được từ những người thường xuyên tiếp xúc với bé thì có thể trẻ đã bị chậm về khả năng phát triển ngôn ngữ.
Về quá trình học tiếng, cha mẹ có thể nói chuyện thường xuyên với con, kể chuyện hoặc tương tác với con để con tăng khả năng tiếp cận thông tin, có thể bắt chước được âm vần.
Lưỡi
Một điểm khác là nếu thấy trẻ hay chảy dãi nhiều quanh miệng, miệng không khép lại hoặc không nhau được thức ăn, ngậm thức ăn quá lâu cũng là những điều cần lưu ý.
Cách giúp trẻ vận động lưỡi và chịu khó nhai khi ăn: Mẹ nên massage cho bé, dùng ngón tay chấm và lau quanh khoang dưới của miệng, giúp lưỡi tương tác và đẩy lên, đẩy xuống nhiều hơn. Mẹ nên làm nhẹ nhàng và lặp đi lặp lại khoảng 5-10 lần sẽ giúp trẻ không có thói quen ngậm sữa hoặc thức ăn quá lâu.
Khớp cổ tay, cổ chân, bàn tay và bàn chân
Trẻ chậm phát triển sẽ có những dấu hiệu sau:
Cánh tay hoặc chân 2 bên không bằng nhau
Khoảng cách giữa các ngón tay không bình thường hoặc không đủ 5 ngón
Các cơ vận động của trẻ quá cứng, không linh hoạt khiến trẻ khó cầm, nắm hoặc di chuyển.
Xương chậu và khung đùi không bình thường (cũng có thể do cách ẵm bế không đúng)
Ngoài ra, nếu thấy trẻ có cơ tay chân mềm nhũn không chắc chắn, không có sức để vận động, di chuyển thì mẹ cũng cần quan sát.
Các mẹ cũng cần lưu ý đến cách bế trẻ sơ sinh. Nếu bế trẻ không đúng cách có thể làm rạn xương hoặc ảnh hưởng đến nội tạng bên trong của bé.
Da
Hãy qua sát màu da của trẻ nếu có dấu hiệu không bình thường như:
Có vết lang màu trắng trên diện rộng
Có nhiều hơn 6 vết chàm trên cơ thể
Dấu chàm trên cơ thể hình cây, cơ thể mềm không chắc khỏe.
Da dẻ quá khô, ngứa hoặc bị sưng tấy.
Với các dấu hiệu đã nêu trên các bậc cha mẹ hày lưu ý ngay để kịp thời gặp bác sĩ đưa ra lời khuyên cho con của bạn.